Šansa za jačanje uticaja i institucija: Politički i ekonomski položaj malih država u EU, šta može da nauči Crna Gora

Admin | 17 May 2026

Članstvo može donijeti značajne benefite, posebno u oblastima vladavine prava, javne uprave i borbe protiv korupcije, kaže Strahinja Subotić Male države kroz Uniju dobijaju veći međunarodni značaj i veću pregovaračku snagu nego što bi imale poje

Šansa za jačanje uticaja i institucija: Politički i ekonomski položaj malih država u EU, šta može da nauči Crna Gora Fotografija je preuzeta sa interneta

Male države u Evropskoj uniji sve češće odlučuju o ključnim pravcima evropskih politika i pokazuju da veličina nije prepreka uticaju, već da ključ leži u jasnoj strategiji i institucionalnoj efikasnosti - to je lekcija koja je posebno relevantna za Crnu Goru kao najnapredniju kandidatkinju za članstvo.

Sagovornici “Vijesti” smatraju da članstvo u EU ne znači gubitak suvereniteta, već priliku da male države kroz zajedničke evropske institucije efikasnije štite svoje interese, jačaju međunarodni položaj i dobiju veću pregovaračku snagu nego što bi je imale samostalno.

Ističu da bi Crna Gora mogla imati značajne koristi od članstva - kroz pristup jedinstvenom tržištu, evropskim fondovima, veću investicionu sigurnost i jačanje vladavine prava, ali da će ključ uspjeha biti sposobnost države da razvije funkcionalne institucije, konkurentnu ekonomiju i aktivnu ulogu unutar EU.

U grupu malih članica EU obično se ubrajaju one sa manjim brojem stanovnika i manjom teritorijom - Malta, Luksemburg, Estonija, Letonija, Litvanija, Slovenija, Hrvatska, Slovačka, Irska i Kipar.

Crna Gora bi, prema broju stanovnika, teritoriji i veličini ekonomije, bila među najmanjim članicama EU.

Programski menadžer i viši istraživač u beogradskom Centru za evropske politike (CEP) Strahinja Subotić kaže da male države u EU formalno imaju značajan institucionalni kapacitet da zaštite svoje interese, posebno kroz Savjet EU gdje se u velikom broju oblasti i dalje jednoglasno donose odluke, kao i u Evropskom savjetu gdje se odluke konsenzualno donose.

On navodi nekoliko primjera koji pokazuju da i manje članice uspijevaju da zadobiju i te kako relevantne pozicije u EU. Napominje da je Roberta Mecola koja dolazi sa Malte predsjednica Evropskog parlamenta, trenutna visoka predstavnica za zajedničku spoljnu i bezbjednosnu politiku Kaja Kalas je bivša premijerka Estonije, dok je nekada Žan Klod Junker iz malenog Luksemburga bio predsjednik Evropske komisije.

“U praksi, njihov uticaj najviše zavisi od kvaliteta administracije odnosno kadrova i sposobnosti izgradnje partnerstava sa drugim državama članicama, kao i da steknu dobru reputaciju a najbolji način da to učine jeste da ne zloupotrebljavaju svoja veta”, rekao je Subotić.

Analitičar berlinske Inicijative za evropsku stabilnost (ESI) Adnan Ćerimagić ukazuje na iskustva Slovenije, Estonije, Malte i Luksemburga koja pokazuju da veličina države nije presudan faktor uspjeha unutar EU.

Estonija je, kako kaže, izgradila snažan međunarodni identitet kroz digitalizaciju i efikasnu upravu, dok je Luksemburg postao važan finansijski centar zahvaljujući strateškom pozicioniranju i institucionalnoj stabilnosti.

“Za Crnu Goru bi ključne lekcije bile ulaganje u institucije, administrativne kapacitete, obrazovanje i jasnu ekonomsku specijalizaciju, umjesto oslanjanja isključivo na veličinu tržišta”, poručio je.

Iz Ministarstva za vanjske i evropske poslove Slovenije “Vijestima” su rekli da je članstvo u EU njihovoj državi donijelo ključne ekonomske, političke i razvojne koristi, uključujući pristup jedinstvenom tržištu od oko 450 miliona potrošača.

Od ulaska u EU, kako navode, obim slovenačkog izvoza i uvoza povećan je gotovo pet puta, BDP po stanovniku porastao je sa oko 13.200 eura 2003. godine na približno 31.400 eura u 2024, dok je životni standard dostigao 92 odsto prosjeka EU. Životni standard u Crnoj Gori je na oko 50 odsto evropskog prosjeka.

Ističu i da je članstvo u EU omogućilo Sloveniji da njen glas u međunarodnim odnosima ima veći domet nego što bi ga imala kao mala država koja nastupa samostalno.

Kao mala država unutar EU, Slovenija kao ključni izazov vidi usklađivanje nacionalnih prioriteta sa širim evropskim interesima.

Slovenija je postala članica EU 1. maja 2004. godine, u najvećem talasu proširenja, kada je Uniji pristupilo ukupno deset država.

Iz Ministarstva vanjskih poslova Estonije “Vijestima” su rekli da članstvo u EU toj državi daje direktan glas u oblikovanju budućnosti Evrope i sopstvenog nacionalnog razvoja.

Estonija, koja je u EU ušla kad i Slovenija, 2004. godine, smatra da institucionalna struktura Unije omogućava malim državama da budu zastupljene u donošenju odluka u ključnim oblastima, od bezbjednosti do ekonomskog rasta.

Ukazuju da za male države najznačajniji izazovi često proizilaze iz geopolitičkog okruženja, a za Estoniju su trenutno bezbjednost i odbrana u prvom planu zbog ruske agresije na Ukrajinu.

Strahinja Subotić navodi da iskustva pokazuju da male države mogu izgraditi snažan međunarodni profil ako se specijalizuju u određenim oblastima i ulažu u efikasne institucije:

“Crna Gora bi mogla da prepozna sektore u kojima ima komparativne prednosti i da kroz njih gradi svoju pregovaračku snagu”.

Njegov savjet je da Crna Gora ne ponovi grešku Hrvatske koja je, kada je postala članica 2013. godine, u potpunosti zaboravila na ostatak regiona.

Kaže da je Crna Gora već sada duboko integrisana sa ostalim državama regiona i smatra da bi njena komparativna prednost mogla da bude ta što bi mogla da koristi svoju poziciju članstva kao snažan i stabilan most ka Zapadnom Balkanu i da u ime Unije aktivno radi na očuvanju regionalne saradnje i jačanja integrativnih veza između Unije i država koje tek treba da postanu članice.

“U tom slučaju, ko zna, možda sljedeći komesar za proširenje bude upravo i iz Crne Gore, što bi bila idealna prilika za realizaciju kohezivnog pristupa proširenju”.

Subotić ukazuje na to da iako male države često imaju veliku korist od članstva u EU, izazov ostaje očuvanje konkurentnosti u uslovima snažne tržišne utakmice i ograničenih domaćih kapaciteta.

Smatra da je prednost ovog talasa proširenja što su države kandidati, uključujući i Crnu Goru, dugo radile na razvijanju i produbljivanju ekonomskih odnosa sa EU, da bi trebalo da bude komparativno manji šok za nju i ostale države regiona po ostvarivanju članstva nego što je bio to slučaj tokom, na primjer, 2004. runde proširenja kada su države koje su tek par godina stajale u redu uspjele da uđu u EU.

Ukazuje da proces pristupanja EU, ali i samo članstvo, može značajno doprinijeti jačanju institucija, posebno u oblastima vladavine prava, javne uprave i borbe protiv korupcije.

Za razliku od prethodnih rundi proširenja, kada se očekivalo da države rade na vladavini prava, sada je, kako kaže, to jače integrisano u svakom smislu kao eksplicitan zahtjev koji podrazumijeva kako usvajanje, tako i implementaciju ključnih reformi.

“Monitoring je dakle jači nego što je to prije bio slučaj, a isto sada važi i nakon članstva. Ovo naglašavam jer je EU tokom protekle decenije razvila dodatne mehanizme uslovljavanja svih država članica”.

Ukazuje na primjer Mađarske i koliko je bila velika vijest kada je Evropska komisija zamrznula iznos od skoro 20 milijardi eura zbog demokratskog nazadovanja.

Uz to, kako je dodao, Crna Gora će imati dodatni podsticaj, jer će imati dodatne zaštitne mehanizme u okviru svog akta (ugovora) o pristupanju, koji će na još jedan način omogućiti Uniji da pošalje poruku Crnoj Gori da se isplati raditi na ukorjenjivanju reformi i po ostvarivanju članstva.

Prema njegovim riječima, članstvo u EU podrazumijeva dijeljenje dijela suvereniteta, ali istovremeno državama daje mogućnost da učestvuju u donošenju odluka koje bi ih svakako pogađale i van Unije.

Navodi da iskustvo postojećih članica pokazuje da male države nijesu ni na koji način izgubile politički identitet niti sposobnost da štite nacionalne interese, već su u mnogim oblastima dobile dodatne instrumente uticaja.

Ćerimagić smatra da male države u EU formalno imaju ravnopravan institucionalni položaj u mnogim ključnim procesima odlučivanja.

Iako, kako kaže, velike članice imaju veću političku i ekonomsku težinu, praksa pokazuje da male države mogu veoma uspješno zaštititi svoje interese kroz savezništva, stručnu administraciju i jasno definisane prioritete.

“Crna Gora bi, kao buduća članica, imala pristup mehanizmima koji manjim državama omogućavaju da učestvuju u kreiranju evropskih politika, posebno u oblastima gdje postoji konsenzus ili kvalifikovana većina”.

I on smatra da male države u EU često imaju značajne koristi kroz pristup jedinstvenom tržištu, evropskim fondovima i većoj investicionoj sigurnosti, ali istovremeno se suočavaju sa izazovima održavanja konkurentnosti, posebno zbog ograničenog domaćeg tržišta i osjetljivosti na spoljne ekonomske promjene.

“Uspješne male članice uglavnom su one koje su razvile fleksibilnu ekonomiju, stabilne institucije i sposobnost brzog prilagođavanja evropskim i globalnim trendovima”, rekao je Ćerimagić.

Poručuje da proces pristupanja sam po sebi podstiče reforme u pravosuđu, javnoj upravi i regulatornom okviru, dok članstvo donosi dodatni nadzor, standarde i podršku evropskih institucija.

“Za Crnu Goru bi to moglo značiti veću institucionalnu stabilnost, jače povjerenje investitora i snažniju međunarodnu poziciju nego što bi je imala van evropskog okvira”.

Pitanje suvereniteta je, kako kaže Ćerimagić, legitimno, ali iskustvo postojećih članica pokazuje da se u EU prije radi o dijeljenju suvereniteta nego o njegovom gubitku.

Pojašnjava da države prenose dio nadležnosti na zajednički nivo kako bi imale veći uticaj u oblastima koje same teško mogu kontrolisati, poput trgovine, energetike ili bezbjednosti.

“Male države često upravo kroz EU dobijaju veći međunarodni značaj i veću pregovaračku snagu nego što bi imale pojedinačno”.

Kako dodaje, članstvo podrazumijeva kompromise i usklađivanje sa zajedničkim pravilima, ali praksa pokazuje da “male članice uglavnom ne gube identitet niti sposobnost zaštite ključnih nacionalnih interesa”.

Iz Ministarstva za vanjske i evropske poslove Slovenije kazali su da su ulaskom na jedinstveno evropsko tržište slovenačke kompanije dobile direktan pristup približno 450 miliona potrošača, što podstiče ekonomski rast, konkurentnost i otvaranje radnih mjesta.

Podsjećaju da je slovenačka ekonomija izrazito izvozno orijentisana - robna razmjena čini između 80 i 90 odsto slovenačkog BDP-a, pri čemu je čak 96 odsto malih i srednjih preduzeća usmjereno na strana tržišta.

“Od ulaska u EU, obim izvoza i uvoza povećan je gotovo pet puta, a oko 60 odsto ukupne razmjene Slovenija danas ostvaruje sa drugim državama članicama EU”, kazali su iz slovenačkog Ministarstva.

Neprocjenjivu ulogu, kako su dodali, imaju i evropska sredstva, koja podržavaju razvoj infrastrukture, digitalizaciju, istraživanja i zelenu tranziciju.

Navode da su statistički pokazatelji pritom veoma jasni: BDP po stanovniku Slovenije povećan je sa oko 13.200 eura 2003. godine na približno 31.400 eura u 2024, dok je životni standard sa 78 odsto prosjeka EU 2004. porastao na 92 odsto prosjeka EU u 2024.

“Prilagođavanjem svojih politika evropskim standardima i propisima, Slovenija je napredovala ka inkluzivnijem i ekološki održivijem društvu”, poručili su.

Kao jedno od najvažnijih dostignuća članstva izdvajaju ulazak u šengenski prostor 2007. godine, koji je slovenačkim državljanima omogućio slobodan prelazak granica, ojačao kontakte među ljudima, ekonomiju i prekograničnu saradnju, te Sloveniju još čvršće povezao sa susjednim državama, koje su danas sve članice EU.

Osim toga, kako navode, članstvo u EU omogućilo je Sloveniji da se njen glas čuje dalje nego što bi to slučaj samostalno.

Objašnjavaju da kroz zajedničke evropske institucije Slovenija direktno učestvuje u oblikovanju evropskog zakonodavstva, dok je u međunarodnim odnosima uticaj Slovenije kao male države tijesno povezan sa snagom EU kao cjeline.

“U vremenu geopolitičkih sukoba, ekonomske neizvjesnosti i brzih tehnoloških promjena posebno je važno da države članice svoje interese efikasnije ostvaruju kroz jedinstveni evropski okvir, zasnovan na zajedničkom nastupu, unutrašnjoj povezanosti i strateškom djelovanju”, poručili su iz slovenačkog Ministarstva.

Kao izazov za Sloveniju kao malu državu unutar EU, naročito u pogledu političkog uticaja, donošenja odluka i ekonomskih prilika, navode usklađivanje nacionalnih prioriteta sa širim evropskim interesima.

Poručuju da Slovenija zato aktivno gradi partnerstva i savezništva u oblastima koje su za nju od strateškog značaja. Između ostalog, snažno podržava jačanje unutrašnjeg tržišta EU, snažnu i otpornu kohezionu politiku, zelenu tranziciju, razvoj ruralnih područja i proširenje EU na Zapadni Balkan. Aktivno učestvuje i u grupi prijatelja vladavine prava i podržava jačanje evropskog istraživačkog i inovacionog prostora.

Na pitanje kako članstvo u EU utiče na sposobnost Slovenije da donosi nezavisne odluke o ključnim pitanjima i postoji li prostor za očuvanje nacionalnih interesa unutar EU, odgovaraju da nastoje da zajednička evropska rješenja odražavaju i interese manjih država, kao i specifičnosti lokalnih i nacionalnih okruženja.

Poručuju da članstvo u EU ne doživljavaju kao ograničavanje suvereniteta, već kao priliku za jačanje svoje međunarodne uloge i efikasnije ostvarivanje nacionalnih interesa u širem evropskom okviru.

Navode da se članstvo zasniva na načelu da države članice dio svojih nadležnosti sprovode zajednički, jer se sa savremenim izazovima - od trgovine i jedinstvenog tržišta, preko pravila konkurencije, do migracija ili ekološke i klimatske politike - efikasnije suočavaju kolektivno.

“Pritom države članice zadržavaju važnu ulogu u oblikovanju zajedničkih politika i zaštiti svojih nacionalnih interesa”, istakli su.

Slovenija, kako kažu, već u najranijim fazama planiranja i pripreme zakonodavnih predloga ukazuje na svoje specifičnosti i interese, naročito kod pitanja koja imaju važne nacionalne posljedice, “pri čemu mogu reći da su saslušani”. U okviru pregovora i konsultacija zatim se traži ravnoteža koja obezbjeđuje da osjetljiva pitanja budu adekvatno adresirana.

Iz slovenačkog Ministarstva podsjećaju da su migracije u prethodnih nekoliko godina bile jedno od zahtjevnijih pitanja kojima se Unija bavila. U potrazi za rješenjima i ravnotežom između zaštite spoljnih granica, efikasnog azilnog sistema, poštovanja ljudskih prava i privlačenja talenata u EU, države članice su 2024. dogovorile Pakt o migracijama i azilu, koji će stupiti na snagu 12. juna 2026.

Slovenija, kako dodaju, kao tranzitna država na zapadnobalkanskoj migracionoj ruti, sve vrijeme zastupa stav da su migracije evropski izazov koji zahtijeva jedinstven, usklađen i dugoročan odgovor na nivou cijele Unije.

“Zalažemo se za zajednička evropska rješenja, snažniju zaštitu spoljnih granica EU, efikasnu saradnju među državama članicama i brže i efikasnije postupke obrade migracija”, kazali su, ukazujući da goruće ostaje i pitanje krijumčarenja migranata.

Na pitanje koje reforme smatraju neophodnim za jačanje uloge malih država unutar EU, i kako Slovenija doprinosi, odgovaraju da EU u trenutnim geopolitičkim okolnostima mora ojačati svoju geopolitičku i geoekonomsku ulogu u svijetu.

Pojašnjavaju da EU mora ojačati svoju ekonomsku snagu, prije svega daljim produbljivanjem i dovršavanjem jedinstvenog tržišta, koje se zasniva na sve četiri slobode.

“Snažniji evropski projekat mora doprinijeti i većoj zajedničkoj bezbjednosti i odbrani, te jačati sposobnost Unije da samostalno štiti svoje interese i vrijednosti. Da bi EU ojačala ulogu globalnog partnera, moraće da poveća i svoju sposobnost da u ključnim prelomnim trenucima odlučuje pravovremeno i djeluje strateški”.

Naglašavaju da je snaga pojedinačne države članice tijesno povezana sa snagom EU, zato podržavaju predloge za jačanje sposobnosti EU za efikasno djelovanje, uključujući rasprave o fleksibilnijim, odnosno užim formatima saradnje među državama članicama, kao i o efikasnijim načinima odlučivanja, na primjer u oblasti zajedničke spoljne i bezbjednosne politike.

Slovenija, podsjećaju, aktivno učestvuje i u neformalnoj Grupi prijatelja za poboljšanje odlučivanja, koja raspravlja o mogućnostima šire upotrebe glasanja kvalifikovanom većinom (QMV) u oblasti zajedničke spoljne i bezbjednosne politike EU u okviru trenutno važećih osnivačkih ugovora.

“Slovenija u tim raspravama podržava traženje rješenja koja bi omogućila efikasnije djelovanje Evropske unije, uz istovremeno očuvanje odgovarajućih zaštitnih mehanizama za ključne nacionalne interese, što je posebno važno za manje države članice”.

Iz Ministarstva vanjskih poslova Estonije rekli su da im članstvo u EU daje direktan glas u oblikovanju budućnosti Evrope i sopstvenog nacionalnog razvoja.

Kako kažu, institucionalna struktura Unije osmišljena je tako da Estonija i druge male države članice budu u potpunosti zastupljene u donošenju odluka u svim ključnim oblastima politika, od bezbjednosti do ekonomskog rasta.

“Kontinuirani dijalog među državama EU takođe jača naše bilateralne odnose, pomaže nam da gradimo savezništva, unapređujemo svoje prioritete i obezbijedimo podršku za inicijative koje na kraju mogu biti usvojene širom Unije”.

Navode da su za male države najznačajniji izazovi često oblikovani geopolitičkom situacijom u bližem i širem okruženju.

Podsjećaju da trenutno bezbjednost i odbrana dominiraju agendom, imajući u vidu da njihova susjedna država vodi rat protiv Ukrajine i ostaje najveća prijetnja evropskoj bezbjednosti.

“Suočeni sa ruskom agresijom, ali i sa manje ozbiljnim poteškoćama, najvažnije je da se sa tim izazovima ne suočavamo sami, već da se udružujemo sa partnerima sličnih stavova i dajemo koordinisan odgovor. Sankcije EU protiv Rusije dobar primjer mobilizacije cijele EU oko jednog cilja, i drago nam je što se i Crna Gora usklađuje sa tim restriktivnim mjerama”.

Kada je riječ o izazovima na nivou EU, u Estoniji smatraju značajnim to što je Unija u velikoj mjeri usmjerena na pronalaženje rješenja koja odgovaraju svima.

Budući da, kako dodaju, interesi ponekad mogu biti različiti, države članice mogu dobiti izuzeća ili prelazne periode, ako je to zaista potrebno.

“Osim toga, još nije bilo izazova koji nijesmo mogli da prevaziđemo. Ipak, male države ponekad moraju više da rade na izgradnji koalicija, jer mnoge odluke zahtijevaju glasanje kvalifikovanom većinom, a taj sistem, između ostalog, uzima u obzir i koliki dio stanovništva EU je zastupljen u procesu odlučivanja”.

Međutim, kako dodaju, jednoglasnost je i dalje potrebna za donošenje odluka u jednoj od najvažnijih oblasti, odnosno u zajedničkoj spoljnoj i bezbjednosnoj politici.

Na pitanje kako članstvo u EU utiče na sposobnost Estonije da donosi nezavisne odluke o ključnim pitanjima i postoji li prostor za očuvanje nacionalnih interesa unutar EU okvira, odgovaraju da Unija nastoji da odluke donosi na osnovu konsenzusa, što pregovore o politikama, inicijativama i direktivama čini opsežnijim, ali i inkluzivnijim.

Estonija migracije i bezbjednost unutar EU vidi kao usko povezana pitanja koja zahtijevaju zajednički evropski pristup zasnovan na solidarnosti, odgovornosti i zaštiti spoljnih granica EU. Kao zemlja na spoljnoj granici EU, Estonija bezbjednost i upravljanje granicama smatra posebno važnim.

“Estonija takođe vjeruje da se neregularne migracije i trgovina ljudima moraju rješavati odlučno i efikasno, dok zaštitu istovremeno treba pružiti onima kojima je zaista potrebna. Estonija ostaje posvećena međunarodnom pravu”.

Prema njihovom mišljenju, migraciona politika mora biti uravnotežena, humana i mora osigurati bezbjednost i stabilnost Evropske unije.

Estonija je, kako kažu iz Ministarstva, zabrinuta zbog instrumentalizacije migracija od strane neprijateljskih država u svrhu političkog pritiska ili destabilizacije. Smatraju da takve hibridne aktivnosti ne predstavljaju samo migracioni izazov, već i širi bezbjednosni izazov za EU u cjelini.

Odgovarajući na pitanje koje reforme smatraju neophodnim za jačanje uloge malih država unutar EU, rekli su da biti država članica daje suštinski drugačiju vrstu djelovanja. To, kako objašnjavaju, znači imati mjesto za stolom, ne samo sa punim pravima, već i sa punom odgovornošću.

Kako su dodali, unutrašnje prilagođavanje Estonije od zemlje kandidata do punopravne države članice nije bilo brzo, a prije pristupanja relativno malo pažnje posvetili su toj transformativnoj promjeni.

“Naša integracija nastavila se i dugo nakon ulaska u EU, sa ključnim prioritetima kao što su ulazak u Šengen i uvođenje eura. Istovremeno je i sama EU prolazila kroz ustavnu transformaciju koja je kulminirala Lisabonskim ugovorom”.

To je, kako su dodali, stvorilo nove i uticajne aktere: Evropski savjet se razvio u punopravnu instituciju, uspostavljeni su visoki predstavnik/potpredsjednik i EEAS (Evropska služba za spoljne poslove), a Evropski parlament dobio je punu ravnopravnost kao suzakonodavac.

“Sve to je preoblikovalo i našu državnost i naše članstvo. Pravna tekovina EU porasla je sa oko 20.000 na 40.000 stranica, i danas je teško pronaći oblasti u kojima EU nije aktivna. Kao rezultat toga, najveći dio nacionalne administracije duboko je uključen, a često i veoma opterećen, pitanjima EU”.

Iz estonskog Ministarstva navode da je jedno najvažnijih saznanja bilo da su poslovi EU unutrašnji, a ne spoljni poslovi. Oni su “specifični, često tehnički i istorijski donekle držani van očiju javnosti”.

Kao jedno od najvažnijih dostignuća članstva, u Sloveniji izdvajaju ulazak u šengenski prostor 2007. godine, koji je slovenačkim državljanima omogućio slobodan prelazak granica, ojačao kontakte među ljudima, ekonomiju i prekograničnu saradnju, te državu još čvršće povezao sa susjedima

Iz Ministarstva vanjskih poslova Estonije navode da je ta država usvojila nordijski model potpune transparentnosti i snažne vladine koordinacije.

Objašnjavaju da su u praksi morali da preokrenu pristup i za 180 stepeni promijene način funkcionisanja, udaljavajući se od mentaliteta prilagođavanja, prenošenja propisa i pregovaranja koji je tipičan za zemlju u procesu pristupanja.

Poslove EU su, kako kažu, integrisali u domaći sistem odlučivanja i primijenili punu domaću ustavnu logiku na razvoj estonskih pozicija u donošenju odluka EU. Ta promjena je takođe zahtijevala da Parlament zadrži ustavnu ulogu i kao zakonodavac i kao kontrolor izvršne vlasti.

“Pojednostavljeno rečeno, stvorili smo ‘parlament unutar parlamenta’ kroz snažni Odbor za poslove EU. Estonske pozicije postaju zvanične tek kada ih usvoji Parlament. Učešće u EU integrisali smo u redovne procedure odlučivanja vlade: pripremu sjednica kabineta, formalne zahtjeve za odlučivanje, transparentnost, javne konsultacije, procjene uticaja, budžetiranje i pravila izrade zakona”, pojasnili su.

Pravovremena primjena i prenošenje propisa takođe su postali još važniji, rekli su iz Ministarstva.

Kao mala država članica, Estonija, kako kažu, mora biti proaktivna u ranoj fazi razvoja politika i zakonodavstva, jer se procjene uticaja Evropske komisije često oslanjaju na velike prosjeke koji ne odražavaju specifične okolnosti.

To je, kako dodaju, zahtijevalo novi skup vještina od državnih službenika, koji su sada u potpunosti uključeni u razvoj politika EU.

Rezultat je, kako navode, sposobnija i profesionalnija državna služba.

Ističu da je sljedeća faza prelazak sa koordinacije na zajedničko kreiranje, uz korišćenje digitalnih alata i rješenja zasnovanih u klaudu.

“Postati država članica nije kraj puta, već početak kontinuiranog putovanja”, poručili su.

Pogledajte još:

Tekst preuzet sa interneta ne oznacava nase miseljenje nase redakcije. Autor vijesti vijesti.me mi dajemo licno misljenje o svakoj vijesti.

Ocenjujemo vest sa 5/10

Ova vest ima 24732 karaktera sto je za 67% vece od proseka.

Ovo je trenutno 127460 vest