Saudijska Arabija tajno napadala Iran
Admin | 13 May 2026
Rojtersovi izvori tvrde da je Rijad prvi put direktno izveo vojne akcije na iranskoj teritoriji, nakon čega je uslijedio neformalni dogovor o deeskalaciji sa Teheranom
Saudijska Arabija tajno napadala Iran Fotografija je preuzeta sa interneta
Saudijska Arabija izvela je brojne, tajne napade na Iran kao odmazdu za napade izvedene u kraljevstvu tokom rata na Bliskom istoku, kazala su za Rojters dva zapadna zvaničnika upoznata s tim pitanjem i dva iranska zvaničnika.
Saudijski napadi, o kojima ranije nije izvještavano, označavaju prvi poznati slučaj da je kraljevina direktno izvela vojnu akciju na iranskoj teritoriji i pokazuju da postaje znatno odlučnije u odbrani od svog glavnog regionalnog rivala.
Napade, koje je izvelo saudijsko ratno vazduhoplovstvo, zapadni zvaničnici procjenjuju da su izvedeni krajem marta. Jedan od njih rekao je samo da je riječ o „uzvratnim napadima, kao odmazdi za slučajeve kada je pogođena Saudijska Arabija”.
Rojters nije mogao da potvrdi koje su konkretne mete bile pogođene.
Odgovarajući na zahtjev za komentar, visoki zvaničnik saudijskog Ministarstva spoljnih poslova nije direktno odgovorio na pitanje da li su napadi izvedeni.
Iransko Ministarstvo spoljnih poslova nije odgovorilo na zahtjev za komentar.
Saudijska Arabija, koja ima duboke vojne veze sa Sjedinjenim Državama, tradicionalno se oslanjala na američku vojsku za zaštitu, ali je desetonedjeljni rat učinio tu zemlju ranjivom na napade koji su probili američki vojni štit.
Saudijski napadi ukazuju na širenje sukoba - i na razmjere u kojima je Bliski istok uvučen u rat, koji je počeo kada su SAD i Izrael 28. februara pokrenuli vazdušne udare na Iran, na načine koji nijesu javno priznati.
Od američkih i izraelskih udara, Iran je raketama i dronovima pogodio svih šest država Savjeta za saradnju u Zalivu, napadajući ne samo američke vojne baze već i civilne objekte, aerodrome i naftnu infrastrukturu, i zatvorio Hormuški moreuz, poremetivši globalnu trgovinu.
Ujedinjeni Arapski Emirati takođe su izveli vojne udare na Iran, objavio je u ponedjeljak „Volstrit džurnal”. Zajedno, saudijske i emiratske akcije otkrivaju sukob čiji je stvarni oblik uglavnom ostao skriven - sukob u kojem su zalivske monarhije, pogođene iranskim napadima, počele da uzvraćaju udarce.
Međutim, njihov pristup nije bio isti. UAE su zauzeli tvrđi stav, nastojeći da Iran natjeraju da plati cijenu i samo rijetko se upuštajući u javnu diplomatiju sa Teheranom.
Saudijska Arabija je, u međuvremenu, nastojala da spriječi eskalaciju sukoba i ostala je u redovnom kontaktu sa Iranom, uključujući preko teheranskog ambasadora u Rijadu.
Iranski i zapadni zvaničnici rekli su da je Saudijska Arabija obavijestila Iran o napadima, nakon čega su uslijedili intenzivni diplomatski kontakti i saudijske prijetnje dodatnom odmazdom, što je dovelo do neformalnog dogovora između dvije zemlje o deeskalaciji.
Ali Vaez, direktor projekta za Iran pri Međunarodnoj kriznoj grupi, rekao je da bi saudijski osvetnički napadi na Iran, nakon kojih je uslijedio dogovor o deeskalaciji, „pokazali pragmatično priznanje obje strane da nekontrolisana eskalacija nosi neprihvatljive troškove”.
Takav slijed događaja pokazao bi „ne povjerenje, već zajednički interes da se nametnu ograničenja sukobljavanju prije nego što preraste u širi regionalni konflikt”.
Neformalna deeskalacija stupila je na snagu u sedmici prije nego što su Vašington i Teheran 7. aprila dogovorili prekid vatre u svom širem sukobu.
Jedan od iranskih zvaničnika potvrdio je da su Teheran i Rijad dogovorili deeskalaciju, navodeći da je taj potez imao za cilj da „obustavi neprijateljstva, zaštiti uzajamne interese i spriječi eskalaciju tenzija”.
Iran i Saudijska Arabija, dvije vodeće šiitske i sunitske muslimanske sile na Bliskom istoku, dugo su u sukobu i podržavale su suprotstavljene grupe u konfliktima širom regiona.
Popuštanje tenzija uz posredovanje Kine 2023. dovelo je do obnove veza, uključujući prekid vatre između Huta u Jemenu, koje podržava Iran, i Saudijske Arabije, koji se od tada održao.
Pošto je Crveno more ostalo otvoreno za plovidbu, Saudijska Arabija je, za razliku od većine zalivskih država, tokom cijelog sukoba mogla da nastavi izvoz nafte i tako je uspjela da ostane relativno zaštićena.
U autorskom tekstu objavljenom tokom vikenda u saudijskom listu „Arab njuz”, bivši šef saudijske obavještajne službe princ Turki al-Faisal sažeo je logiku kraljevine, napisavši da je, „kada su Iran i drugi pokušali da je uvuku u peć uništenja, naše rukovodstvo odlučilo da izdrži bol koji mu nanosi susjed kako bi zaštitilo živote i imovinu svojih građana”.
Saudijski napadi uslijedili su nakon višesedmičnog rasta tenzija.
Na konferenciji za novinare u Rijadu 19. marta, saudijski ministar spoljnih poslova princ Faisal bin Farhan rekao je da kraljevina „zadržava pravo da preduzme vojne akcije ako to bude smatralo neophodnim”.
Tri dana kasnije, Saudijska Arabija proglasila je iranskog vojnog atašea i četvoro članova osoblja ambasade personama non grata.
Iran smanji direktne napade na Saudijsku Arabiju
Do kraja marta, diplomatski kontakti i prijetnja Saudijske Arabije da će zauzeti tvrđi pristup, nalik onom UAE, i dodatno uzvratiti, doveli su do dogovora o deeskalaciji, rekli su zapadni izvori.
Prema Rojtersovom pregledu saopštenja saudijskog Ministarstva odbrane, broj napada dronovima i raketama na Saudijsku Arabiju pao je sa više od 105 u sedmici od 25. do 31. marta na nešto više od 25 između 1. i 6. aprila.
Zapadni izvori procijenili su da su projektili ispaljeni na Saudijsku Arabiju u danima uoči šireg prekida vatre potekli iz Iraka, a ne iz samog Irana, što ukazuje da je Teheran ograničio direktne napade dok su savezničke grupe nastavile da djeluju.
Saudijska Arabija je 12. aprila pozvala iračkog ambasadora na razgovor kako bi uložila protest zbog napada sa iračke teritorije.
Saudijsko-iranska komunikacija nastavila se čak i kada su se pojavile napetosti na početku šireg prekida vatre između Irana i SAD, kada je saudijsko Ministarstvo odbrane prijavilo da je 7. i 8. aprila na kraljevinu ispaljen 31 dron i 16 raketa.
Nagli porast napada naveo je Rijad da razmotri odmazdu protiv Irana i Iraka, dok je Pakistan rasporedio borbene avione kako bi umirio kraljevinu i pozvao na uzdržanost u trenutku kada je diplomatija dobijala zamah.
Pogledajte još:
Tekst preuzet sa interneta ne oznacava nase miseljenje nase redakcije. Autor vijesti vijesti.me mi dajemo licno misljenje o svakoj vijesti.
Ova vest ima 6469 karaktera sto je za 31% vece od proseka.
Ovo je trenutno 127045 vest
NE PROPUSTITE
Tramp stigao u Kinu, sjutra glavni razgovor sa Si Đinpingom
Mobilizacija ili mirovni pregovori – šta želi Vladimir Putin?
Kako Ujedinjeni Arapski Emirati šire svoj uticaj
Tramp otputovao u Kinu: Iran je u velikoj mjeri pod našom kontrolom, ili ćemo postići dogovor ili će on biti desetkovan
Saudijska Arabija Iran SAD UAE Izrael Ali Vaez Turki al-Faisal Faisal bin Farhan
Komentari
Ostavi komentar
Grafik posecenosti
