Trampovo povlačenje trupa iz Njemačke nova opomena Evropi
Admin | 05 May 2026
Evropske vlade više od broja vojnika brine politički signal iz Vašingtona - da dugogodišnja savezništva mogu zavisiti od Trampovih odluka i trenutnih sukoba sa partnerima
Trampovo povlačenje trupa iz Njemačke nova opomena Evropi Fotografija je preuzeta sa interneta
Evropske lidere nije toliko iznenadila sama najava predsjednika SAD-a Donalda Trampa da će povući hiljade američkih vojnika iz Njemačke, koliko način na koji je odluka donijeta - uz malo prethodnog obavještavanja ili konsultacija, i uz povezivanje tog poteza s Trampovim nezadovoljstvom njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom zbog kritika američkog vođenja rata protiv Irana. Taj potez je, poručili su, novi znak da Evropa mora sama da brine o sopstvenoj bezbjednosti.
Pentagon je prošle sedmice najavio da će iz Njemačke povući oko 5.000 vojnika, ali je Tramp u subotu rekao novinarima: “Značajno ćemo smanjiti broj. I smanjujemo ga mnogo više od 5.000.”
Taj potez je uslijedio nakon Trampovih optužbi da američki saveznici ne čine dovoljno da podrže SAD u ratu protiv Irana, kao i njegovih nagovještaja da to znači da Vašington više ne mora da poštuje klauzulu o uzajamnoj odbrani iz člana 5 NATO-a.
“Ono što zabrinjava nije broj od 5.000 vojnika, već politički signal iz Vašingtona da dugogodišnja, potpuno pouzdana partnerstva više, izgleda, ne znače ništa i da su, čini se, podložna proizvoljnim odlukama”, rekla je Simtje Meler, poslanica njemačkih Socijaldemokrata, koji su dio Mercove vladajuće koalicije.
Evropske diplomate kažu da strahuju da bi Tramp mogao povući nove poteze koji bi testirali NATO uoči samita lidera 32 zemlje članice u Ankari u julu, naročito ako rat protiv Irana do tada ne bude završen i ako i dalje bude iskaljivao bijes na saveznike.
“Dugoročniji cilj za NATO i evropske saveznike jeste izdržati do Ankare”, izjavio je za Rojters jedan evropski diplomata, govoreći pod uslovom da ostane anoniman. “Moramo raditi sa Amerikancima ako možemo, a bez njih ako moramo.”
Upitan o američkoj odluci, norveški premijer Jonas Gar Store je rekao: “Ne bih to preuveličavao, jer mislim da očekujemo da Evropa preuzima veću odgovornost za sopstvenu bezbjednost”, prenio je Asošijeted pres.
“Ne doživljavam te brojke kao dramatične, ali mislim da bi njima trebalo upravljati na usklađen način, u okviru NATO-a”, rekao je juče novinarima u Jerevanu, u Jermeniji, na sastanku Evropske političke zajednice (EPZ).
Britanski premijer Kir Starmer je izjavio da “u NATO-u mora postojati snažnija evropska komponenta, u to nema sumnje”. On je poručio evropskim partnerima da u nekim njihovim međunarodnim savezima ima “više napetosti” nego što bi trebalo, i da je zato “veoma važno da se s tim suočimo”.
Dodao je da će način na koji lideri odgovore na napetosti u savezima vjerovatno “odrediti šta će se dešavati tokom mnogih godina, možda i za čitavu generaciju”.
Šefica spoljne politike Evropske unije Kaja Kalas je kazala da se “već dugo govori o povlačenju američkih trupa iz Evrope. Ali, naravno, trenutak u kojem je ta najava stigla predstavlja iznenađenje”.
“Mislim da to pokazuje da zaista moramo ojačati evropski stub u NATO-u”, rekla je.
Upitana da li smatra da Tramp pokušava da kazni Merca, koji je rekao da su SAD ponižene od Irana u pregovorima o okončanju rata, Kalas je odgovorila: “Ne mogu da zavirim u glavu predsjednika Trampa, tako da on to mora sam da objasni.”
Evropske diplomate kažu da strahuju da bi Tramp mogao povući nove poteze koji bi testirali NATO uoči samita lidera 32 zemlje članice u Ankari u julu, naročito ako rat protiv Irana do tada ne bude završen i ako i dalje bude iskaljivao bijes na saveznike
Merc nije prisustvovao samitu EPZ u Jermeniji, na kojem je učestvovalo oko 30 evropskih lidera, kao i kanadski premijer Mark Karni. Međutim, njegov portparol Štefan Kornelijus, upitan u Berlinu da li se na SAD i dalje može računati kao na vojnog partnera, odgovorio je: “Apsolutno.”
On je kazao da se transatlantski savez razvijao decenijama i ocijenio da “imamo veoma otporan i širok odnos”. Međutim, na pitanje šta je Tramp mislio kada je rekao da će smanjenje broja vojnika premašiti 5.000, Kornelijus je kazao: “To morate pitati američku vladu.”
Kao odgovor na Trampove prijetnje tokom protekle godine, evropske zemlje i Kanada su povećale izdvajanja za odbranu i napore za regrutaciju vojnog kadra.
Tokom vikenda, portparolka NATO-a Alison Hart je rekla da zvaničnici vojnog saveza koji okuplja 32 države “rade sa SAD-om kako bi razumjeli detalje njihove odluke o rasporedu snaga u Njemačkoj”.
AP navodi da je evropskim saveznicima i Kanadi još nedugo nakon Trampovog prošlogodišnjeg povratka na funkciju bilo jasno da će povlačiti vojnike iz Evrope - neki su već u oktobru napustili Rumuniju. Ipak, američki zvaničnici su obećali da će sve poteze koordinisati sa saveznicima u NATO-u, kako bi se izbjeglo stvaranje bezbjednosnog vakuuma.
Generalni sekretar NATO-a Mark Rute je pokušao da umanji značaj tog poteza, rekavši da “u ovom trenutku na američkoj strani postoji razočaranje” u vezi sa evropskom podrškom ratu protiv Irana, prenio je AP.
Stručnjaci za odbranu kažu da Evropljani nemaju mnogo izbora osim da pokušaju da zadrže SAD uz sebe, s obzirom na to da se u odvraćanju mogućeg ruskog napada u velikoj mjeri oslanjaju na SAD.
U okviru napora da Trampa uvjere u vrijednost evropskih saveznika, zvaničnici navode da mnoge evropske zemlje poštuju sporazume koji američkim snagama omogućavaju da tokom kampanje protiv Irana koriste baze na njihovoj teritoriji i lete kroz njihov vazdušni prostor. Ipak, kako piše Rojters, nisu sklone da to javno ističu, imajući u vidu da su Tramp i rat duboko nepopularni u velikom dijelu Evrope.
Dok je Španija zabranila korišćenje baza na svojoj teritoriji, Rute je rekao da zemlje među kojima su Britanija, Hrvatska, Francuska, Njemačka, Grčka, Italija, Crna Gora, Portugal i Rumunija ispunjavaju svoje obaveze.
Iako u savezu postoji široka podrška tim naporima, kriza je razotkrila i duboke razlike među evropskim liderima NATO-a oko toga kako odgovoriti na rat protiv Irana, piše Rojters.
Lideri zapadnoevropskih zemalja poput Španije, Francuske i Njemačke iznijeli su oštre kritike, odražavajući raspoloženje domaće javnosti, ali rizikujući Trampov bijes.
Rute je, nasuprot tome, jasno stavio do znanja da antiratnu retoriku smatra beskorisnom. Pojedine istočnoevropske zemlje, strahujući da bi svako slabljenje NATO-a ohrabrilo Rusiju, zauzele su sličan stav, kažu diplomate.
“Kada evropske zemlje govore: ‘ovo nije naš rat’, to me je užasno iznerviralo”, rekao je Rute u podkastu “What the Hell Is Going On”, koji vodi Američki institut za preduzetništvo, nakon što se prošlog mjeseca sastao s Trampom u Vašingtonu.
Rute je juče takođe rekao da nekoliko zemalja “unaprijed raspoređuje ključnu logističku i drugu podršku”, uključujući brodove za protivminsko djelovanje, u blizini Zaliva, kako bi bile spremne za moguću misiju u Hormuškom moreuzu nakon završetka rata.
Holandija, Belgija i Njemačka su saopštile da šalju brodove koji bi mogli biti dio takve misije. Francuska, koja sa Britanijom predvodi planiranje moguće misije, takođe ima brodove na Bliskom istoku koji bi mogli učestvovati.
“Evropski lideri su shvatili poruku, jasno su čuli poruku iz SAD”, rekao je Rute novinarima na samitu u Jermeniji.
Francuski predsjednik Emanuel Makron je rekao: “Ako su Sjedinjene Države spremne da ponovo otvore Hormuški moreuz, to je odlično. To tražimo od početka.”
Međutim, naglasio je da Evropljani nijesu spremni da se uključe ni u jednu operaciju “koja ne djeluje jasno”, navodi AP.
Italijanska premijerka Đorđa Meloni je juče rekla da ne bi podržala bilo kakvu Trampovu odluku da povuče američke trupe iz Italije, prenio je Rojters.
“To je odluka koja ne zavisi od mene i s kojom se lično ne bih saglasila”, rekla je Meloni novinarima u Jerevanu, na marginama samita EPZ.
Upitan da li bi Vašington razmotrio povlačenje svojih trupa iz Italije i Španije, Tramp je prošle sedmice odgovorio: “Vjerovatno”.
Meloni je dodala da će se vjerovatno sastati sa američkim državnim sekretarom Markom Rubijom, koji bi kasnije ove sedmice trebalo da doputuje u Rim na razgovore, uključujući i susret sa papom Lavom.
Kanadski premijer Mark Karni je poručio da se Evropa neće pokoriti “brutalnijem svijetu”, već da može biti osnova iz koje će se obnoviti novi međunarodni poredak.
Karni je govorio kao prvi neevropski lider koji je prisustvovao sastanku EPZ.
“Ne mislimo da nam je suđeno da se pokorimo transakcionom, zatvorenom i brutalnom svijetu, a ovakvi skupovi ukazuju na bolji put naprijed”, rekao je.
U poruci koja je zvučala kao nagovještaj da se era američkog liderstva bliži kraju, objašnjavajući simboliku prisustva Kanade na evropskom političkom skupu, Karni je kazao: “Moje je čvrsto lično uvjerenje da će međunarodni poredak biti obnovljen, ali će biti obnovljen iz Evrope.”
“Pokazujemo ne samo snagu naših vrijednosti u odbrani međunarodnog poretka zasnovanog na pravilima, već i vrijednost naše snage”, dodao je. “Svijet prolazi kroz lomove na više nivoa - neki koriste integraciju kao oružje, a pravila više ne sputavaju hegemone.”
Pogledajte još:
Tekst preuzet sa interneta ne oznacava nase miseljenje nase redakcije. Autor vijesti vijesti.me mi dajemo licno misljenje o svakoj vijesti.
Ova vest ima 9506 karaktera sto je za 65% vece od proseka.
Ovo je trenutno 125891 vest
NE PROPUSTITE
Kina je izjavila da su šire američke sankcije protiv Kube "nelegalne"
„Projekat sloboda” ne otvara prolaz kroz Hormuz
Ekonomska kriza testira tvrdolinijaški stav Teherana
Tusk o povlačenja američkih vojnika i jačanju Višegradske grupe odlaskom Orbana s vlasti
Donald Tramp Fridrih Merc rat u Iranu Jonas Gar Store Kaja Kalas Mark Karni NATO Evropska unija Mark Rute Emanuel Makron Đorđa Meloni
Komentari
Ostavi komentar
Grafik posecenosti
