Budućnost ima smisla samo uz raskid sa naslijeđenim politikama
Admin | 17 Apr 2026
Država je pretvorena u partijski i lični plijen, dok su alternative sistematski urušavane. Bez reanimirane progresivističke manjine nema politike koja Crnoj Gori može pružiti novu šansu
Budućnost ima smisla samo uz raskid sa naslijeđenim politikama Fotografija je preuzeta sa interneta
Sve je počelo u januaru 1989. godine. U organizaciji nacionalističkog Miloševićevog režima u Crnoj Gori je izveden ulični puč koji je doveo do smjene projugoslovenske komunističke vlasti. Uz podršku lakovjernih i obmanutih građana, koji su poslužili kao alatka u rukama kamuflirane velikosrpske politike, u tadašnjem Titogradu instalirano je vazalno crnogorsko rukovodstvo. Događaji koji su ubrzo uslijedili potvrdili su da je Crna Gora izgubila federalnu suverenost koju je imala u socijalističkoj Jugoslaviji. Od crnogorske republike ostali su samo restlovi nekadašnje državnosti.
Bivši komunisti preobrazili su se u poslugu srpskog nacionalizma i pod novim nazivom (DPS) najavili obmanjujuće političke i ekonomske reforme. Bulatović, Đukanović i Marović postali su promoteri Miloševićeve ultimativne hegemonističke politike otvarajući time vrata anticrnogorskoj kampanji i reanimaciji neočetničkog kleronacionalizma pod vođstvom mitropolita Amfilohija i SPC. Uskoro je Crna Gora postala sastavni dio agresorske beogradske politike i vojni poligon za ratne pohode na Hrvatsku i BiH.
Stvara se i država lažnog imena i fiktivnog federalizma (SR Jugoslavija) koja zbog svoje odlučujuće uloge u agresorskom ratu i razbijanju autentične Jugoslavije ubrzo potpada pod međunarodne sankcije i postaje primjer destruktivne i kriminalizovane političke zajednice. Crnogorska progresivna, suverenistička i prozapadna politička manjina (Reformske snage, LSCG, SDPCG) nemoćna je da zaustavi ubjedljivu ideološku i stranačku većinu koja djeluje kao instrument beogradskog ratnog šovinizma (DPS, NS, SRS). Crna Gora doživljava politički, pravni, ekonomski i kulturni sunovrat od kojeg se do danas nije oporavila.
Tek nakon sutonske faze Miloševićeve politike i rascjepa u DPS-u, stvoreni su uslovi za postepen otklon od najmalignije od svih evropskih politika. Đukanovićev konvertitski DPS, uz presudnu podršku suverenističkih partija i kratkotrajno osviješćene NS-a, osvaja vlast i zakonomjerno počinje da vodi politiku koja ide u pravcu Zapada i državne nezavisnosti. Nakon decenije vanrednog političkog stanja Crna Gora dobija prozapadnu izvršnu vlast što dovodi do gašenja SRJ i stvaranja konfederalne zajednice pod nazivom SCG. Pod okriljem međunarodne zajednice 21. maja 2006. godine sprovodi se demokratski državotvorni referendum, na kom suverenistička politika osvaja legitimnu većinu čime se obnavlja crnogorska država kao ustavno prozapadna, građanska, ekološka i demokratska republika. Država je obnovljena zahvaljujući integralizmu svih državotvornih političkih i društvenih snaga, kao i nosiocima izvršne vlasti (DPS/SDP i saveznici), ali i uprkos diskreditujućem nasljeđu DPS-a koji je dugi niz godina dijelio katastrofalnu politiku i nacionalističku ideologiju unionističkih oponenata.
Nezavisnost je predstavljala istorijsku šansu za ostvarenje reformatorske politike koja bi bila posvećena pravnoj i pravednoj državi, preduzetničkoj i otvorenoj ekonomiji, sekularnom i nediskriminatorskom društvu, demokratskom i građanskom političkom sistemu, ekološkoj zajednici i inovacijama u oblasti obrazovanja, nauke, kulture i sporta. Međutim, problem je nastao kada je režim kojim je ovladao Đukanović, usput pretvarajući saveznike u satelite, državu počeo da tretira kao partijski i lični plijen, dok je protiv sebe i dalje dominantno imao većinsku opoziciju zarobljenu iskompromitovanim političkim idejama. Istovremeno, sve alternativne političke grupe koje su pokušavale da se suprostave vladajućoj dihotomiji (loša vlast i gora opozicija), brzo su urušavane iznutra ili pod presijom režima.
Vladajuća postreferendumska politika se odvijala između progresivne evroatlantske spoljne orijentacije (proces pridruživanja EU i prijem u NATO) i pretežno regresivne unutrašnje politike koja je bila tipičan proizvod partitokratskog političkog sistema, kleptokratskog kapitalizma i ekstraktivne ekonomije, korupcije i organizovanog kriminala, identitetskih manipulacija i slabog institucionalnog i društvenog napretka. Nasuprot vlasti koja je srasla sa državom i onemogućavala demokratsku i pravičnu transformaciju društva, nalazile su se malobrojne državotvorne i prozapadne političke grupe, mediji i kritički nevladin sektor, kao i opozicija koja je bila umrežena sa SPC i pod starateljstvom zvaničnog Beograda.
U momentu kada je Đukanovićev DPS zaustavio proces evropskih integracija bježeći od suočavanja sa masovnom institucionalnom korupcijom i naraslim organizovanim kriminalom (DPS je nerijetko djelovao kao pokrovitelj koruptivnih i kriminalnih struktura), pokušavajući pritom i da na nespretan način rješava pitanje uzurpacije crnogorskog sakralnog nasljeđa od strane SPC, stvoreni su uslovi koji su doveli do poraza DPS-a na izborima u avgustu 2020. godine. Time je nakon višedecenijske kontroverzne vladavine DPS postao opozicija, dok su vlast preuzele ideološki srodne političke snage oličene u diletantskom populizmu i velikosrpskom kleronacionalizmu uz servisnu ulogu tzv. građanske stranke (URA). U kratkom periodu od šest godina u Crnoj Gori su se izmijenile tri izvršne vlasti koje su odražavale političko rasulo u koje je upalo crnogorsko društvo i mješavinu nekompetentne, agenturne, klerikalizovane i demagoške politike.
Činjenica da je pod pritiskom Brisela dinamiziran crnogorski proevropski put ne mijenja činjenicu da su država i društvo i nakon dvadeset godina od nezavisnosti nalik ruiniranim institucionalnim strukturama. Partitokratija je osnažena, ekonomska politika je svedena na neodrživu potrošnju i devastaciju javnih fondova, stranačko zapošljavanje je doživjelo eksponencijalni rast, dok je vladavina prava svedena na fragilno procesuiranje bivših javnih funkcionera i privrednika koji su nesumnjivo stvarali upitno bogatstvo pod okriljem bivšeg režima. Dugi niz godina nakon nezavisnosti imali smo lošu vlast, goru biračku većinu i još goru opoziciju, dok danas imamo lošu biračku većinu, goru vlast i polumrtvu opoziciju.
Dvadeset godina je dobrim dijelom protraćeno zahvaljujući nedorasloj, pohlepnoj ili petokolonaškoj političkoj klasi, kao i podmitljivom, lakovjernom i podaničkom biračkom tijelu. Za utjehu ostaje činjenica da bi alternativa nezavisnoj Crnoj Gori bila još gora politička zajednica kojom bi dominirala maligna beogradska politika i višestruko upropaštena država Srbija.
Period koji je pred nama ima smisla samo ako se ujedini progresivna i marginalizovana politička i društvena manjina, koja je uvijek postojala u Crnoj Gori i bila ispred svog vremena, i to na platformi otklona od iskompromitovane političke klase i bez bilo kakvog podilaženja dekadentnoj biračkoj većini. Bez odlučne i emancipatorske manjine iz devedesetih godina ne bi bilo nezavisne Crne Gore, bez reanimirane progresivističke manjine nakon dvadeset godina od nezavisnosti ne može biti politike koja Crnoj Gori treba da pruži šansu koja bi vodila prema pravičnosti, zakonitosti i društvenom poretku koji bi predstavljao sistemski raskid sa stečenim političkim, ekonomskim i kulturnim nasljeđem.
Autor je ex-koordinator Pokreta za nezavisnu evropsku Crnu Goru
Pogledajte još:
Tekst preuzet sa interneta ne oznacava nase miseljenje nase redakcije. Autor vijesti vijesti.me mi dajemo licno misljenje o svakoj vijesti.
Ova vest ima 7369 karaktera sto je za 50% vece od proseka.
Ovo je trenutno 123653 vest
NE PROPUSTITE
U središtu događaja: zapis svjedoka
Ne vide šta Izrael radi od "prestiža" njihovog oružja: Italija suspendovala saradnju s Tel Avivom, Crna Gora neće
Pobjeda Mađara je poruka Berlinu i Parizu zašto Crna Gora mora u EU
Crna Gora u vrhu liste najkišovitijih zemalja Evrope
Rade Bojović Crna Gora Dvadeset godina nezavisnosti Crne Gore
Komentari
Ostavi komentar
Grafik posecenosti
